Sign In
ЕАЭБ мамлекеттери энергетика чөйрөсүндө бирдиктүү ык-амалдарды аныктаган биринчи эл аралык келишимге кол коюшту

ЕАЭБ мамлекеттери энергетика чөйрөсүндө бирдиктүү ык-амалдарды аныктаган биринчи эл аралык келишимге кол коюшту

25.04.16

22-апрелде Евразия экономикалык биримдигинин (ЕАЭБ) мамлекеттеринин ыйгарым укуктуу министрликтеринин жетекчилери Биримдиктин алкагында газдын, мунайдын жана мунайөнүмдөрүнүн индикативдик (божомолдуу) баланстарын түзүүнүн методологиясы жөнүндө Макулдашууга кол коюшту.

Евразия экономикалык комиссиясынын энергетика жана инфраструктура боюнча Министри Данил Ибраевдин айтымында, бул евразия мейкиндигиндеги, Биримдиктин энергетикалык ресурстарынын баланстарын иштеп чыгууга бирдиктүү жана макулдашылган (унификацияланган) методологиялык ык-амалдарды аныктаган биринчи документ. “Евразиялык интеграциялык бирикменин алкагында баланстар Тараптар координацияланган энергетикалык саясат жүргүзүүсүнүн, анын ичинде үчүнчү мамлекеттер менен мамилелерде, элементи болуп саналарын белгилеп кетүү зарыл. Алар газ, мунай жана мунайөнүмдөрү менен өз ара жана тышкы соодалашууда Биримдик боюнча өнөктөштөрдүн ачыктыгынын жогорку деңгээлин чагылдырат”, - деп белгиледи ЕЭК Министри.

Баланстар иштелип чыгарылуучу энергоресурстардын тизмесине: газ, мунай, атомобиль бензини, дизель отуну, мазут жана реактивдүү кыймылдаткычтар үчүн отун кирет. ЕАЭБ мамлекеттери баланстардын алкагында товарлардын бул топтору боюнча өз ара соодалашуунун перспективдүү көлөмдөрүн макулдашышат.

“Энергетикалык ресурстардын биримдиктик баланстары божомолдоолордун жана пландаштыруунун куралы болуп эсептелет, анын жардамы менен Биримдик мамлекеттери бюджеттик кирешелердин толукталышын жана динамикасын мурдагыдан тагыраак баалай алышат.  Инфраструктураны натыйжалуу колдонуу максатында транспорттук компаниялар кубаттуулуктарды оптималдуу ишке киргизүүнү пландаштырып жана мүчө мамлекеттердин аймагы боюнча энергоресурстарды жеткирүүнүн транспорттук логистикасын оптималдаштыра алышат”, - деди Данил Ибраев.

Газ, мунай жана мунайөнүмдөрүн транспортировкалоо системалары үзгүлтүксүз иштөөсү үчүн, ошондой эле энергетикалык ресурстарды керектөөчүлөргө жеткирүүнүн кепилденген мүмкүнчүлүктөрү үчүн ЕАЭБ мамлекеттеринин транспорттук инфраструктурасына жеткилик энергоресурстардын союздук баланстарын эске алуу менен берилет.

Акыркы жыйынтыкта баланстарды түзүү ЕАЭБ мамлекеттеринин керектөөчүлөрүн энергия менен камсыздоонун ишенимдүүлүгүн жогорулатууга, Биримдик мамлекеттеринин ортосунда энергоресурстарды жеткирүүнү оптимизациялоо боюнча негиздүү чыгарылган чечимдерди кабыл алууга, ички рыноктордо сурамдын жана сунуштун тең салмактуулугун камсыздоого өбөлгө түзөт. Мындан тышкары, ЕАЭБ мамлекеттеринин экономикалык өнүгүүсүн объективдүүрөөк баалоого мүмкүндүк берет.

“Баланстардын жардамы менен биз жалпы энергетикалык рыноктордун потенциалын жана аларды өнүктүрүүнүн келечегин баалай алабыз”, - деп жыйынтыктады Данил Ибраев.

Биримдиктин мамлекеттери тийиштүү мамлекет ичиндеги процедураларды жүргүзгөндүгү жөнүндө жазуу түрүндөгү акыркы билдирүү Комиссия тарабынан алынган датадан тарта 30 календарлык күн өткөндөн кийин Макулдашуу күчүнө кирет.

Кол коюлган Макулдашууга ылайык, энергетикалык ресурстардын биримдиктик биринчи баланстары ушул жылдын октябрында даярдалат.

Маалымат

ЕАЭБ алкагында газдын, мунайдын жана мунайөнүмдөрүнүн индикативдик (божомолдуу) баланстарын түзүүнүн методологиясында бирдиктүү терминология, энергоресурстун балансынын структурасы, Биримдиктин газдын, мунайдын жана мунайөнүмдөрүнүн индикативдик (божомолдуу) баланстарын түзүүдөгү негизги ык-амалдар, баланстардын айрым статьяларын түзүүнүн өзгөчөлүктөрү, ошондой эле аларды иштеп чыгуунун жана корректировкалоонун тартиби аныкталган.

Баланстар Биримдиктин алкагында жана мүчө мамлекеттерде колдонулган, мүчө мамлекеттердин аймагында газды, мунайды жана мунайөнүмдөрүн казып чыгарууларды, өндүрүүнү, керектөөнү, импортоону, экспортоону жана жеткирип берүүлөрдү, анын ичинде ЕАЭБга мүчө мамлекеттердин  ички керектөөлөрүн камсыздоо үчүн өз ара жеткирип берүүлөрдү  мүнөздөгөн көрсөткүчтөрдүн бирдиктүү системасын түзөт.

Баланстарда энергоресурстун өндүрүшүнүн жана жеткирилишинин структурасын мүнөздөгөн негизги көрсөткүчтөр чагылдырылат (“өндүрүү (казып чыгаруу), “башка түшүүлөр”, “мүчө мамлекеттерден импорт”, “үчүнчү мамлекеттерден импорт”), жана энергоресурстун бөлүштүрүлүү структурасын мүнөздөгөн көрсөткүчтөр (“мүчө мамлекеттерге экспорт”, “үчүнчү мамлекеттерге экспорт”, “ички рынокко жеткирип берүү) чагылдырылат.

Биримдиктин индикативдик (божомолдуу) балансы жыл сайын беш жылдык мөөнөткө түзүлөт. Аларга өткөн жылга отчеттук көрсөткүчтөр, учурдагы жылга карата күтүлгөн көрсөткүчтөр жана кийинки үч жылга карата божомолдуу көрсөткүчтөр киргизилет.

Методология жөнүндө Макулдашууга ылайык, Комиссия жыл сайын ыйгарым укуктуу органдар тарабынан берилген макулдашылган улуттук индикативдик (болжолдуу) баланстардын негизинде энергоресурстардын ар бир түрү боюнча Биримдиктин индикативдик (божомолдуу) балансын даярдайт.