Жүйеге кіру
EECКомиссия құрылымыҚызметіИнтеграция және макроэкономикаМакроэкономикалық саясат департаменті
Кеден одағының мүше-мемлекеттері мен Бірегей экономикалық кеңістіктің келісілген макроэкономикалық саясат

Кеден одағының мүше-мемлекеттері мен Бірегей экономикалық кеңістіктің келісілген макроэкономикалық саясат

 

XIII бөлім 
МАКРОЭКОНОМИКАЛЫҚ САЯСАТ

62 бап Келісілген макроэкономикалық саясаттың негізгі бағыттары

1. Одақ шеңберінде мүше мемлекеттер экономикаларының теңгерімді дамуына қол жеткізу мақсатында мүше мемлекеттердің бірлескен әрекеттерін әзірлеуді және іске асыруды көздейтін келісілген макроэкономикалық саясат жүргізіледі. 

2. Мүше мемлекеттерде келісілген макроэкономикалық саясаттың жүргізілуін үйлестіру осы Шартқа № 14 қосымшаға сәйкес Комиссиямен жүзеге асырылады. 

3. Мүше мемлекеттер жүргізетін келісілген макроэкономикалық саясаттың негізгі бағыттары мынаны құрайды: 
1) Одақтың интеграциялық әлеуетін және әрбір мүше мемлекеттің бәсекелестік артықшылықтарын пайдалана отырып, мүше мемлекеттер экономикасының орнықты дамуын қамтамасыз ету; 
2) мүше мемлекеттер экономикасының жұмыс істеуінің бірыңғай қағидаттарын қалыптастыру және олардың тиімді өзара іс-қимылын қамтамасыз ету; 
3) макроэкономикалық тұрақтылықты, сондай-ақ сыртқы әсерге орнықтылықты қамтамасыз етуді қоса алғанда, мүше мемлекеттер экономикасының ішкі орнықтылығын арттыру үшін жағдай жасау;
 4) мүше мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуын болжау үшін жалпы қағидаттар мен бағдарлар әзірлеу.

4. Келісілген макроэкономикалық саясаттың негізгі бағыттарын іске асыру осы Шартқа № 14 қосымшаға сәйкес жүзеге асырылады.


63 бап. Экономикалық дамудың орнықтылығын айқындайтын негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер

Мүше мемлекеттер экономикалық дамудың орнықтылығын айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштердің келесі сандық мәндері шеңберінде экономикалық саясатты қалыптастырады:

мемлекеттік басқару секторының шоғырландырылған бюджетінің жылдық тапшылығы - жалпы ішкі өнімнің 3 пайызынан аспайды;

мемлекеттік басқару секторының борышы - жалпы ішкі өнімнің 50 пайызынан аспайды;

жылдық мәнде инфляция деңгейі (тұтыну бағаларының индексі) (алдыңғы жылғы желтоқсанға желтоқсан, пайызбен) – осы көрсеткіштің ең төмен мәні бар мүше мемлекеттегі инфляция деңгейінен 5 пайыздық пункттен аспайды.


Еуразиялық экономикалық одақ туралы шартқа № 14 ҚОСЫМША

Келісілген макроэкономикалық саясат жүргізу туралы ХАТТАМА


I. Жалпы ережелер

1. Осы Хаттама Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарттың (бұдан әрі – Шарт) 62 және 63 баптарына сәйкес әзірленді және мүше мемлекеттердің келісілген макроэкономикалық саясатты жүргізу тәртібін айқындайды.

2.Осы Хаттамада пайдаланылатын ұғымдар мыналарды білдіреді:

"болжамдардың сыртқы параметрлері" - мүше мемлекеттердің экономикаларының дамуына елеулі әсер ететін сыртқы факторларды сипаттайтын және мүше мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуының ресми болжамдарын әзірлеу кезінде пайдаланылатын көрсеткіштер;

"болжамдардың сыртқы параметрлерінің интервалдық сандық мәндері" - болжамдардың сыртқы параметрлері аралығының жоғарғы және төменгі мәндері;

"макроэкономикалық көрсеткіштер" – мүше мемлекеттердің экономикаларының жағдайын, оның дамуы мен қолайсыз факторлардың әсеріне орнықтылығын, сондай-ақ интеграциялық ынтымақтастық дәрежесін сипаттайтын параметрлер;

"Одақтың экономикалық дамуының негізгі бағыттары" – әлеуметтік-экономикалық дамудың перспективалық бағыттарын айқындайтын, әрбір мүше мемлекет қосымша экономикалық әсер алу мақсатында, мүше мемлекеттер Одақтың интеграциялық әлеуетін және мүше мемлекеттердің бәсекелестік артықшылықтарын пайдалану есебінен іске асыруға тырысатын, ұсынымдық сипаттағы құжат;

"мүше мемлекеттердің макроэкономикалық саясатының негізгі бағдарлары" - мүше мемлекеттердің экономикалары үшін аса маңызды қысқа және орта мерзімді міндеттерді айқындайтын, Одақтың экономикалық дамуының негізгі бағыттарымен белгіленген мақсаттарға қол жеткізуге бағытталған, сондай-ақ көрсетілген міндеттерді шешу жөніндегі ұсынымдарды қамтитын бағдарламалық құжат.


II. Келісілген макроэкономикалық саясаттың негізгі бағыттарын іске асыру

3. Келісілген макроэкономикалық саясаттың негізгі бағыттарын іске асыру мақсатында мүше мемлекеттер:

1) Одақтың интеграциялық әлеуетін және мүше мемлекеттердің бәсекелестік артықшылықтарын қажет немесе орынды болатын экономика сфералары мен салаларында пайдалануға бағытталған шараларды келіседі (Еуразиялық экономикалық одақта интеграциялық әлеуетке ие экономика салалары және оны пайдалануға бағытталған шаралар туралы баяндама; Салалық шолулар);

2) келісілген макроэкономикалық саясатты жүргізу кезінде Одақтың экономикалық дамуының негізгі бағыттарын, мүше мемлекеттердің макроэкономикалық саясатының негізгі бағдарларын ескереді;

3) болжамдардың сыртқы параметрлерінің белгіленген интервалдық сандық мәндерін ескере отырып, мүше мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуының ресми болжамдарын әзірлейді;

4) Шарттың 63 бабында көрсетілген, экономикалық дамудың орнықтылығын айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштердің сандық мәндері шеңберінде келісілген макроэкономикалық саясатты жүргізеді;

5) егер қандай да бір мүше мемлекеттің экономикалық дамуының орнықтылығын айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштер Шарттың 63 бабында белгіленген сандық мәндерге сәйкес келмеген жағдайда, Комиссияның қатысуымен, оның ішінде бірлесіп шараларды әзірлейді және іске асырады, сондай-ақ қажет болған кезде Комиссия бекітетін тәртіпке сәйкес Комиссияның экономикалық ахуалды тұрақтандыруға бағытталған ұсынымдарын ескереді (мүше мемлекеттердің 2020 жылғы 18 ақпандағы № 27 өзгертулер редакциясында Комиссия Алқасының 2018 жылғы 9 қаңтардағы № 9 шешімімен бекітілген экономикалық дамудың орнықтылығын айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштердің сандық мәндері жоғары болған жағдайда, экономикалық ахуалды тұрақтандыруға бағытталған ұсынымдар мен бірлескен шараларды әзірлеу және қабылдау тәртібі);

6) экономиканы тұрақтандыруға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу үшін мүше мемлекеттерде қалыптасқан экономикалық жағдайға қатысты мәселелер бойынша консультациялар жүргізеді. (Макроэкономикалық саясат жөніндегі консультативтік комитет туралы ереже және құрылған жұмыс топтары туралы ереже).

 

III. Комиссияның құзыреті

4. Комиссия төмендегі арқылы мүше мемлекеттермен келісілген макроэкономикалық саясаттың жүргізілуін үйлестіреді:

1) мониторинг:

Комиссия бекітетін әдістемеге (2014 жылғы 6 наурыздағы № 30, 2015 жылғы 12 мамырдағы № 47, 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 39 өзгертулер мен толықтырулар редакциясында 2013 жылғы 25 маусымдағы № 144 Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің экономикалық дамуының орнықтылығын айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштерді есептеу әдістемесі) сәйкес есептелген, мүше мемлекеттердің экономикалық дамуының орнықтылығын және олардың Шарттың 63 бабында белгіленген сандық мәндерге сәйкестігін айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштердің мониторингі (Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттерінің экономикалық даму орнықтылығын айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштерді тоқсан сайынғы және жыл сайынғы негізде мониторингілеу);

осы Хаттамадың IV бөлімінде айқындалған экономиканың даму деңгейі мен серпінінің көрсеткіштері және интеграция дәрежесінің көрсеткіштері (Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттер экономикаларының даму деңгейі мен серпінін айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштердің мониторингі және тоқсан сайынғы және жыл сайынғы негізде Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің интеграция дәрежесін айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштердің мониторингі);

2) мүше мемлекеттермен келісім бойынша Жоғары кеңес бекітетін мынадай құжаттарды әзірлеу:

Одақтың экономикалық дамуының негізгі бағыттары (Еуразиялық экономикалық одақтың 2030 жылға дейінгі экономикалық дамуының негізгі бағыттары);

мүше мемлекеттердің макроэкономикалық саясатының негізгі бағдарлары (Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттерінің макроэкономикалық саясатының қабылданған негізгі бағдарлары)

мүше мемлекеттердің сандық мәндері Шарттың 63 бабында көрсетілген экономикалық дамудың орнықтылығын айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштердің сандық мәндерінен жоғары болған жағдайда, экономикалық ахуалды тұрақтандыруға бағытталған бірлескен шаралар;

3) әзірлемелер:

мүше мемлекеттердің сандық мәндері Шарттың 63 бабында көрсетілген экономикалық дамудың орнықтылығын айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштердің сандық мәндерінен жоғары болған жағдайда, экономикалық ахуалды тұрақтандыруға бағытталған ұсынымдар (Комиссияның қабылдаған ұсынымдары);

болжамдардың сыртқы параметрлерінің белгіленген интервалдық сандық мәндері негізінде Одақтың әлеуметтік-экономикалық даму болжамдарының аналитикалық (анықтамалық) мақсатында (Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің қысқа, орта және ұзақ мерзімді кезеңге арналған әлеуметтік-экономикалық дамуының әзірленген болжамдары);

4) экономиканы тұрақтандыруға бағытталған ұсыныстарды әзірлеу үшін мүше мемлекеттерде қалыптасқан экономикалық жағдайға қатысты мәселелер бойынша консультациялар өткізуге жәрдемдесу;

5) мүше мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуының ресми болжамдарын дайындау үшін болжамдардың сыртқы параметрлерінің Комиссия бекітетін интервалдық сандық мәндерін мүше мемлекеттермен келісу (2016 жылғы 19 желтоқсандағы № 168 Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуының ресми болжамдарын дайындау үшін болжамдардың сыртқы параметрлерінің интервалдық сандық мәндерін келісу тәртібі және Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуының ресми болжамдарын дайындау үшін болжамдардың сыртқы параметрлерінің интервалдық сандық мәндері);

6) талдау:

мүше мемлекеттердің шаруашылық жүргізуші субъектілерінің экономикалық қызметі мен кәсіпкерлік белсенділігі жағдайларына қабылданатын шешімдердің әсерін талдау;

мүше мемлекеттердің макроэкономикалық саясатының негізгі бағдарларына сәйкестігі бөлігінде

келісілген макроэкономикалық саясат шараларын талдау (макроэкономикалық саясаттың негізгі бағдарларын іске асыру туралы есептер);

7) келісілген макроэкономикалық саясатты жүргізу мақсатында мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары мен Комиссия арасында ақпарат алмасу. Мұндай алмасу тәртібін Комиссия бекітеді (2016 жылғы 2 маусымдағы № 59 Келісілген макроэкономикалық саясатты жүргізу мақсатында Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің уәкілетті органдары мен Еуразиялық экономикалық комиссия арасында ақпарат алмасу тәртібі).


IV. Интеграция дәрежесінің, экономиканың даму деңгейі мен серпінінің, болжамдардың сыртқы параметрлерінің көрсеткіштері

5. Интеграция дәрежесін анықтау үшін келесі көрсеткіштер пайдаланылады:

1) әрбір мүше мемлекеттің экономикасына бағытталған ұлттық инвестициялардың, оның ішінде тікелей инвестициялардың көлемі (АҚШ долларымен);

2) әрбір мүше мемлекеттен ұлттық экономикаға келіп түскен инвестициялардың, оның ішінде тікелей инвестициялардың көлемі (АҚШ долларымен);

3) мүше мемлекет экспортының жалпы көлеміндегі әрбір мүше мемлекеттің үлесі (пайызбен);

4) мүше мемлекет импортының жалпы көлеміндегі әрбір мүше мемлекеттің үлесі (пайызбен);

5) мүше мемлекеттің жалпы сыртқы сауда айналымындағы әрбір мүше мемлекеттің үлесі (пайызбен).

6. Экономиканың даму деңгейі мен серпінін анықтау үшін келесі көрсеткіштер қолданылады:

1) жалпы ішкі өнімнің өсу қарқындары (пайызбен);

2) сатып алу қабілетінің тепе-теңдігі бойынша халықтың жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім (АҚШ долларымен);

3) төлем теңгерімінің ағымдағы операциялар шотының сальдосы (АҚШ долларымен және жалпы ішкі өнімнің пайызымен);

4) тұтыну бағаларының индексі негізінде есептелген, ұлттық валютаның нақты тиімді айырбас бағамының индексі (пайызбен).

7. Комиссия мүше мемлекеттермен келісім бойынша тиісінше осы Хаттамадың 5 және 6 тармақтарында көрсетілгеннен өзгеше интеграция дәрежесінің, мүше мемлекеттер экономикасының даму деңгейі мен серпінінің өзге де көрсеткіштеріне мониторинг жүргізу туралы шешім қабылдауы мүмкін.

8. Мүше мемлекеттер 3 жылдық кезеңге болжамдардың мынадай сыртқы параметрлерінің интервалдық сандық мәндерін келіседі:

әлемдік экономиканың даму қарқындары;

Brent маркалы мұнай бағасы.

Мүше мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуының ресми болжамдарын жасауға өкілетті атқарушы билік органдары сыртқы сауда операцияларының жағдайы туралы, оның ішінде өзара саудада ақпарат алмасады. Ресей Федерациясы жекелеген мүше мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуының ресми болжамдарын қалыптастыру үшін көрсетілген уәкілетті органдарға Комиссия бекітетін тәртіппен, ішкі тұтыну үшін ұсынылатын табиғи газға болжамды бағаны өзгертудің болжалды интервалы туралы ақпаратты ұсынады.

Ресей Федерациясы макроэкономикалық болжам мақсатында ұсынатын көрсетілген ақпарат болжамды кезеңде мүше мемлекеттерге табиғи газды жеткізу бағасы бойынша Ресей Федерациясының міндеттемесі болып табылмайды.

Мүше мемлекеттердің ұлттық (орталық) банктері жүргізіліп жатқан бағам саясаты туралы бір-бірін хабардар етеді.

9. Макроэкономикалық болжамдау мақсатында ақпарат алмасу мүше мемлекеттердің тиісті ақпараттың құпиялылығына қойылатын талаптарын ескере отырып жүзеге асырылады.

10. Жоғары кеңес мүше мемлекеттердің әлеуметтік-экономикалық дамуының ресми болжамдарын әзірлеу кезінде пайдаланылатын болжамдардың сыртқы параметрлерін қайта қарау туралы шешім қабылдауы мүмкін. 

​​