Вход
Бізнес падтрымаў ініцыятывы ЕЭК

Бізнес падтрымаў ініцыятывы ЕЭК

14.11.2017

Праектны офіс па рэалізацыі лічбавых ініцыяваў пад кіраўніцтвам Старшыні Калегіі Еўразійскай эканамічнай камісіі (ЕЭК) Тыграна Саркісяна будзе запушчаны да канца гэтага года. Аб гэтым было заяўлена на пасяджэнні Кансультатыўнага савета па ўзаемадзеянні ЕЭК і Дзелавога савета Еўразійскага эканамічнага саюза (ЕАЭС). У рабоце савета ўдзельнічалі члены Калегіі ЕЭК на чале са Старшынёй Калегіі ЕЭК Тыгранам Саркісянам, прэзідэнт Дзелавога савета ЕАЭС Віктар Хрысценка і кіраўнікі бізнес-асацыяцый краін Саюза, прадстаўнікі буйнога і малога бізнесу дзяржаў-членаў ЕАЭС.

Акрамя тэм, звязаных з лічбавай трансфармацыяй эканомік краін Саюза, абмяркоўваліся пытанні гарманізацыі ставак акцызаў на тытунёвую і алкагольную прадукцыю, ліквідацыі бар'ераў і перашкодаў, рэалізацыі інтэграцыйных праектаў у прамысловым і аграрным сектарах, развіцця еўразійскіх тэхналагічных платформаў і стварэння еўразійскіх брэндаў, а таксама ўнясенне змяненняў у Правілы паходжання тавараў, якія імпартуюцца з трэціх краін.

Старшыня Калегіі ЕЭК Тыгран Саркісян адзначыў, што міністры ЕЭК, члены Дзелавога савета ЕАЭС і прадстаўнікі бізнес-суполкі «абмеркавалі шэраг найважнейшых пытанняў, без якіх немагчыма далейшае паглыбленне інтэграцыі краін Саюза». Перш за ўсё гэта перспектывы лічбавай трансфармацыі эканомік Еўразійскага эканамічнага саюза. На думку Тыграна Саркісяна, «немагчыма ўявіць сучаснае інтэграцыйнае аб'яднанне без агульнага лічбавага парадку. Узгодненая палітыка ў гэтай вобласці – адзін з ключавых фактараў, якія дазваляюць дамагчыся поспеху і пазбегнуць з'яўлення новых, ужо тэхналагічных бар'ераў».

На думку прэзідэнта Дзелавога савета ЕАЭС Віктара Хрысценкі, «лічба і тыя магчымасці, якія яна прапануе, цалкам змяняюць характар нашай дзейнасці як у эканоміцы, так і ў іншых сферах жыцця. Гэта новае аблічча навакольнага свету. Лічбавая трансфармацыя пачынае ўплываць і на асновы Еўразійскага саюза, на тое, як увасабляюцца ў жыццё інтэграцыйныя праекты, яна дазваляе павысіць іх эфектыўнасць».

Тыгран Саркісян у сваім выступе сфармуляваў асноўныя падыходы да рэалізацыі ініцыяваў у рамках лічбавага парадку ЕАЭС і праінфармаваў удзельнікаў пасяджэння аб тым, што да канца года будзе створаны праектны офіс. У яго ўвойдуць пяць чалавек, якія маюць вопыт работы з праектамі ў сферы лічбавых тэхналогій – па адным прадстаўніку ад кожнай з краін ЕАЭС. Ключавая задача офіса – ацаніць перспектывы тых або іншых ініцыятываў, выявіць іх інтэграцыйны патэнцыял і забяспечыць іх ажыццяўленне. Паводле ацэнкі Старшыні Калегіі ЕЭК, найбольш актуальнымі, але адначасова найбольш складанымі будуць ініцыятывы, накіраваныя на ўкараненне канцэпцыі прасочвальнасці за тавараў і паслуг, а таксама іх маркіроўку і ідэнтыфікацыю.

У ЕЭК ужо паступаюць заяўкі і прапановы ад краін Саюза, заявіў Тыгран Саркісян. Напрыклад, Арменія прадставіла ініцыятыву па распрацоўцы і ўкараненню адзінай сістэмы электронных рахункаў-фактур, якая дазволіць скараціць лік дакументаў, якія прадстаўляюцца ў падатковыя органы, і час іх афармлення.
Прапановы армянскага боку асабліва актуальныя для тых выпадкаў, калі патрабуецца перавозка тавараў праз тэрыторыю трэціх краін, якія не ўваходзяць у ЕАЭС.

Гаворачы аб прынцыпах і механізмах фарміравання ўзгодненай палітыкі ў сферы рэалізацыі лічбавых праграм, Тыгран Саркісян прапанаваў алгарытм, які прадугледжвае ўзаемнае інфармаванне і магчымасць далучэння краін да тых або іншых праектаў. У прыватнасці, краіна-ініцыятар паведамляе партнёрам аб ініцыятывах, якія плануюцца, і на працягу пэўнага перыяду іншыя дзяржавы Саюза могуць далучыцца да гэтых праектаў. Акрамя таго, такая працэдура мінімізуе рызыкі ўзнікнення новых тэхналагічных бар'ераў на шляху свабоднага перамяшчэння тавараў і паслуг. Старшыня Калегіі ЕЭК падкрэсліў, што гэтая ідэя была падтрымана прэм'ер-міністрамі краін Саюза на пасяджэнні Еўразійскага міжурадавага савета (ЕМУС) 25 кастрычніка гэтага года.

Прэзідэнт Расійскага савета прамыслоўцаў і прадпрымальнікаў (РСПП) Аляксандр Шохін адзначыў, што ўжо ў бліжэйшы час у РСПП будзе створаны камітэт па лічбавай трансфармацыі. Удзельнікі дыскусіі звярнулі асаблівую ўвагу на важнасць актыўнага дыялогу з грамадствам і ўключэння ўсіх актыўных прыхільнікаў лічбавізацыі ў сумесныя праекты.

Ліквідацыя бар'ераў на агульнай эканамічнай прасторы Саюза і роля бізнес-суполкі – яшчэ адна важная тэма мінулага пасяджэння. Член Калегіі (міністр) па ўнутраных рынках, інфарматызацыі, інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогіях ЕЭК Карынэ Мінасян адзначыла, што ліквідацыя перашкод на ўнутраным рынку – адна з прыярытэтных задач Камісіі. «Мы зафіксавалі ў сваім рэестры 198 перашкод – бар'ераў, абмежаванняў і выняткаў – і працуем з кожным з іх» – заявіла Карынэ Мінасян. У першую чаргу, робяцца намаганні па ліквідацыі бар'ераў, гэта значыць перашкод, якія парушаюць права ЕАЭС. Як адзначыла міністр ЕЭК, сёння вядзецца работа па 20 бар'ерах, 15 з якіх ужо ліквідаваны.

Яшчэ адным важным вынікам стала падрыхтоўка «Белай кнігі», у якой названы 60 узгодненых усімі краінамі-удзельніцамі перашкод, якія аказваюць найбольшы стрымальны эфект на свабодны рух тавараў, паслуг, капіталу і працоўнай сілы на ўнутраным рынку Саюза. Па словах Карынэ Мінасян, для іх ліквідацыі распрацоўваюцца «дарожныя карты», якія прадугледжваюць канкрэтныя мерапрыемствы і тэрміны іх рэалізацыі. 25 кастрычніка ў Ерэване на пасяджэнні ЕМУС была прынятая «дарожная карта» на 2018–2019 гады, якая ўключае 17 перашкод і набор практычных дзеянняў па іх ліквідацыі.

Карынэ Мінасян звярнула асаблівую ўвагу на важнасць дыялогу з бізнесам і праінфармавала аб тым, што для гэтага ЕЭК стварыла партал https://barriers.eaeunion.org, на якім можна знайсці падрабязную інфармацыю аб усіх выяўленых перашкодах і рабоце па іх ліквідацыі. Акрамя таго, прадпрымальнікі могуць пакінуць свае звароты і паведаміць аб тых або іншых пытаннях, звязаных з вядзеннем бізнесу. «У 2017 годзе на партал паступілі 164 такія звароты», – падкрэсліла міністр і заклікала прадстаўнікоў бізнес-асацыяцый да актыўнага ўзаемадзеяння для ацэнкі ўплыву той або іншай перашкоды на дзейнасць бізнесу.

Члены Дзелавога савета ЕАЭС і прадстаўнікі бізнесу абмеркавалі прапановы ЕЭК па зацвярджэнні новых Правілаў паходжання тавараў, якія імпартуюцца з трэціх краін. Як адзначыла міністр па гандлі ЕЭК Вераніка Нікішына, абнаўленне дзеючых цяпер правілаў прадугледжана Дагаворам аб Еўразійскім эканамічным саюзе і набывае асаблівую актуальнасць у сувязі з набыццём сілы ў пачатку 2018 года новым Мытным кодэксам ЕАЭС. У прыватнасці, міністр ЕЭК звярнула асаблівую ўвагу ўдзельнікаў пасяджэння на ўвядзенне такога паняцця, як «астаткавыя крытэрыі паходжання». Яны дазволяць у складаных сітуацыях вызначыць краіну паходжання тавару, які імпартуецца, і пазбегнуць магчымых дадатковых мытных абцяжаранняў для ўдзельнікаў знешнеэканамічнай дзейнасці.

Вераніка Нікішына адзначыла, што ў сітуацыі, калі тавар выраблены ў адной краіне з камплектуючых, вырабленых у іншай краіне або краінах, прапануецца выкарыстоўваць базавы крытэрый – змену тарыфнай класіфікацыі. Пры гэтым дастатковым узроўнем перапрацоўкі можна лічыць змены ў таварнай класіфікацыі прадукцыі, якая імпартуецца, на ўзроўні першых чатырох знакаў ТН ЗЭД. Калі ж такая змена не адбываецца, то краіна паходжання аказваецца «невядомай» для мэтаў мытнага рэгулявання Саюза.

Такая прававая нявызначанасць можа прывесці да негатыўных наступстваў пасля набыцця сілы новым Мытным кодэксам ЕАЭС. У дачыненні да цалкам добрасумленных пастаўшчыкоў тавараў з «невядомай» краінай паходжання на падставе артыкула 314 могуць быць ужытыя нетарыфныя меры або антыдэмпінгавыя пошліны, якія ўстаноўлены ў дачыненні да аналагічных тавараў. У выніку імпарцёры і спажыўцы адпаведнай прадукцыі могуць панесці дадатковыя фінансавыя выдаткі з-за недасканаласці заканадаўства.

На думку ЕЭК, аптымальным выхадам з гэтай сітуацыі стане ўвядзенне «астаткавых крытэрыяў паходжання», што дазволіць пазбегнуць дадатковых абцяжаранняў. Галоўная мэта выкарыстання «астаткавых крытэрыяў» – забяспечыць магчымасць вызначыць і заявіць сапраўдную краіну паходжання тавару, калі асноўны крытэрый не выконваецца. У гэтым выпадку можа быць выкарыстаны прынцып найбольшага кошту кампанентаў або вызначэнне краіны паходжання першапачатковага матэрыялу, нават у тым выпадку, калі тэхналагічныя аперацыі на прадпрыемстве канчатковага вытворцы не прыводзяць да змены першых чатырох знакаў ТН ЗЭД (упакоўка або расфасоўка, канчатковая апрацоўка вырабаў і т. п.).

У ЕЭК упэўненыя, што гэта не прывядзе да ўскладнення існай працэдуры пацвярджэння паходжання тавараў. Імпарцёры па-ранейшаму змогуць выбраць прымальны для сябе варыянт – прадастаўленне дэкларацыі аб паходжанні тавараў або сертыфіката паходжання тавараў. «Гэты падыход адпавядае найлепшым міжнародным практыкам», – адзначыла міністр ЕЭК.

Яшчэ адной значнай тэмай дыскусіі стала абмеркаванне пытанняў гарманізацыі ставак акцызаў на алкаголь і тытунёвыя вырабы. Член Калегіі (міністр) па эканоміцы і фінансавай палітыцы ЕЭК Цімур Жаксылыкаў паведаміў, што ў цяперашні час у краінах Саюза адзначаецца выразны роскід ставак акцызаў на моцны алкаголь (ад 2,2 еўра да 7,7 еўра за 1 л этылавага спірту) і тытунёвыя вырабы (ад 11,6 еўра да 31,3 еўра за тысячу цыгарэт). Як лічыць міністр ЕЭК, эфектыўным спосабам вырашэння пастаўленай задачы стала б вызначэнне калідора акцызных ставак, які ўключае індыкатыўную стаўку акцызу і дыяпазон адхіленняў для кожнай з краін Саюза. Гэта дазволіць улічыць розніцу ў сацыяльна-эканамічным развіцці краін Саюза і даходах насельніцтва, а таксама забяспечыць прадказальнасць дзеянняў ЕЭК і дзяржаў-членаў ЕАЭС для бізнесу. На думку Цімура Жаксылыкава, іншыя варыянты, у тым ліку рэзкае павышэнне акцызных ставак, могуць прывесці да цэнавага шоку і росту аб'ёмаў нелегальнага рынку тытунёвай і алкагольнай прадукцыі ў шэрагу краін Саюза.

Прадстаўнікі дзелавых колаў падтрымалі пазіцыю Камісіі па гэтым пытанні.  «Сёння мы абмяркоўвалі гэтую гарачую тэму, і бізнес усё ж такі схіляецца да таго, каб пагадненне па алкагольным рынку рухалася ў бок гарманізацыі акцызнай палітыкі са зразумелым калідорам магчымых адрозненняў паміж падатковымі стаўкамі адпаведных нацыянальных рынкаў, але са зразумелым калідорам, які рэгулюецца, са зразумелай перспектывай», – растлумачыў прэзідэнт Дзелавога савета ЕАЭС Віктар Хрысценка.

З ацэнкай найбольш перспектыўных кааперацыйных праектаў у рэальным сектары эканомікі выступіў член Калегіі (міністр) па прамысловасці і аграпрамысловым комплексе Сяргей Сідорскі. На яго думку, найбольш прапрацаваным праектам можна лічыць стварэнне арбітальнай касмічнай групоўкі спадарожнікаў краін Саюза пад кіраваннем адзінага аператара ЕАЭС.

Акрамя таго, вывучаецца праект па стварэнні сучаснага высокапрадукцыйнага збожжаўборачнага камбайна, які выкарыстоўвае электронныя тэхналогіі кантролю і кіравання. Рэалізацыя такога праекта дазволіць асвоіць новыя кампетэнцыі і тэхналогіі ў сельскагаспадарчым машынабудаванні, а таксама павысіць эфектыўнасць сельскай гаспадаркі. «Кааперацыйны эфект ад рэалізацыі гэтага праекта відавочны. Гэта і інавацыйная актыўнасць прадпрыемстваў, загрузка магутнасцяў, новыя працоўныя месцы, набліжэнне да стратэгіі «Індустрыя 4.0», высокі рост сумежных галін», – упэўнены Сяргей Сідорскі. Разглядаецца магчымасць распрацоўкі і вытворчасці ў ЕАЭС інавацыйных транспартных сродкаў на электрычнай цязе і з магчымасцю беспілотнага кіравання.

Міністр ЕЭК адзначыў, што кампаніі Арменіі, Беларусі, Казахстана і Расіі гатовыя рэалізаваць праект па стварэнні еўразійскага святлотэхнічнага холдынгу. «Тэматыка праграмы вельмі цікавая: пераход ад лямпачкі да святлодыёдаў і стварэнне святлотэхнічнай прадукцыі Саюза», – падкрэсліў Сяргей Сідорскі. Акрамя таго, ён адзначыў, што рэалізацыя ідэі еўразійскіх тэхналагічных платформаў дазволіла пачаць распрацоўку ініцыятываў у сферы біятэхналогій, фатонікі і медыцыны.

Да перспектыўных праектаў варта аднесці і ідэю стварэння вертыкальна-інтэграванага ювелірнага холдынгу ў ЕАЭС. У краінах Саюза сфарміравана вытворчая база, прадстаўленая больш як 120 буйнымі прадпрыемствамі.

Па выніках 2016 года аб'ём імпарту ювелірнай прадукцыі з каштоўных металаў у дзяржавы-члены ЕАЭС больш чым у два разы перавысіў аб'ём экспарту, а ювелірнай прадукцыі з каштоўных і паўкаштоўных камянёў – больш чым у дзесяць разоў. Пры гэтым адсутнасць кааперацыйнага ўзаемадзеяння вытворчых комплексаў накладвае абмежаванні на магчымасці іх далейшага развіцця ва ўмовах глабальнай канкурэнцыі. Аб'яднанне намаганняў у ювелірнай галіне спрыяла бы загрузцы прадпрыемстваў і ўзмацненню пазіцый еўразійскіх вытворцаў на рынку. Работа па стварэнні такога холдынгу можа быць пабудавана на базе спецыялізаванай еўразійскай тэхналагічнай платформы.